Sağlıklı beslenme denildiğinde akla çoğu zaman şeker, ekmek, çikolata veya tatlı gibi yiyeceklerin tamamen hayatımızdan çıkarılması geliyor. Ancak sağlıklı bir beslenme düzeni, tek tek yiyecekleri kesin olarak yasaklamaktan çok yeterlilik, denge, çeşitlilik ve ölçülülük ilkelerine dayanır. Dünya Sağlık Örgütü de sağlıklı beslenmenin kişisel ihtiyaçlara, yaşam tarzına ve kültürel alışkanlıklara göre değişebileceğini belirtiyor.
Her yiyecek tamamen yasak mı?
Genel olarak sağlıklı bireyler için tek tek bütün yiyecekleri "yasaklı" olarak değerlendirmek doğru bir yaklaşım değildir. Bunun yerine beslenmenin genel kalitesine ve tüketim sıklığına bakmak daha önemlidir. Sebze, meyve, baklagiller, tam tahıllar, kuruyemişler ve diğer besin değeri yüksek yiyeceklerin beslenmede daha fazla yer alması önerilir.
Örneğin ara sıra tüketilen bir tatlı veya sevilen bir atıştırmalık, genel olarak dengeli bir beslenme düzenini tek başına bozmaz. Burada önemli olan porsiyon, tüketim sıklığı ve günün geri kalanındaki beslenme tercihleriyle oluşturulan genel dengedir.
Hangi yiyecekler sınırlandırılmalı?
Bazı yiyecek ve besin ögelerinin tüketiminin sınırlandırılması sağlıklı beslenmenin önemli bir parçasıdır. Özellikle serbest şeker, tuz, doymuş yağ ve trans yağ açısından yüksek besinlerin fazla tüketilmesi önerilmez. Dünya Sağlık Örgütü, serbest şeker tüketiminin günlük enerjinin yüzde 10'undan daha az olmasını, doymuş yağın da sınırlandırılmasını öneriyor.
Ayrıca yüksek oranda işlenmiş, enerji yoğun ve besin değeri düşük yiyeceklerin sık tüketilmesi yerine daha az işlenmiş ve besin değeri yüksek seçeneklere ağırlık verilmesi öneriliyor.
Yasaklar neden sürdürülebilir olmayabilir?
Beslenmede çok katı yasaklar koymak, kişinin sevdiği yiyeceklerden tamamen uzak durmasına ve beslenme düzenini uzun vadede sürdürmekte zorlanmasına neden olabilir. Bu nedenle sürdürülebilir bir beslenme planında kişinin beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı ve ihtiyaçları dikkate alınmalıdır.
Amaç "hiç yememek" yerine neyi, ne kadar ve ne sıklıkta tükettiğini dengeleyebilmektir.
Porsiyon kontrolü neden önemli?
Besinlerin sağlıklı veya sağlıksız şeklinde kesin kategorilere ayrılması yerine porsiyon ve tüketim sıklığını değerlendirmek daha işlevsel olabilir. Besin değeri yüksek yiyecekleri günlük beslenmenin temelini oluşturacak şekilde tüketirken şeker, tuz ve doymuş yağ açısından zengin yiyecekleri daha sınırlı miktarlarda tercih etmek dengeli bir yaklaşım sağlayabilir.
👉🏼"YUMURTANIN SARISI ZARARLI MI?" VİDEOSUNU İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN...